ดีอี, อว. เผยทำไมต้องมี ThaiLLM สมอง AI สัญชาติไทย พร้อมหนุนเศรษฐกิจและนักพัฒนาไทย

กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม (ดีอี) ร่วมกับ กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) และหน่วยงานเครือข่าย ประกาศเปิดตัว ThaiLLM โมเดลปัญญาประดิษฐ์ด้านภาษาของไทยอย่างเป็นทางการ วางรากฐานโครงสร้างพื้นฐานด้านปัญญาประดิษฐ์ (AI Infrastructure) ของประเทศ โครงการนี้ไม่ได้เป็นเพียงการสร้างโมเดลเพื่อแข่งขันกับเทคโนโลยีระดับโลก แต่หัวใจสำคัญคือการสร้าง อธิปไตยทางเทคโนโลยี AI (AI Sovereignty) เพื่อให้ประเทศไทยสามารถกำหนดทิศทางการพัฒนาเทคโนโลยีได้ด้วยตนเอง ไม่ต้องตกเป็นเพียงผู้รับเทคโนโลยีจากภายนอกเพียงอย่างเดียว

ประโยชน์จาก ThaiLLM

การพัฒนา ThaiLLM มอบประโยชน์กับไทยในหลากหลายมิติ:

• ความเข้าใจบริบทไทย จุดเด่นของ ThaiLLM คือความสามารถในการเข้าใจภาษาไทย วัฒนธรรม กฎหมาย และระบบราชการไทย ซึ่งเป็นข้อจำกัดที่โมเดลจากต่างประเทศยังไม่สามารถตอบสนองได้อย่างสมบูรณ์
• ลดการพึ่งพาและป้องกันความเสี่ยงจากต่างชาติ การมี AI สัญชาติไทยช่วยลดความเสี่ยงในอนาคต หากแพลตฟอร์มต่างประเทศมีการปรับขึ้นราคาค่าบริการอย่างมหาศาล หรือเกิดภาวะวิกฤตที่ทำให้ไม่สามารถเข้าถึงบริการจากต่างประเทศได้
• สร้างโอกาสทางเศรษฐกิจและหนุนนักพัฒนาไทย ThaiLLM เปิดทางให้นักเรียน นักพัฒนา และสตาร์ทอัพชาวไทย สามารถนำโมเดลไปทดลองใช้งานและต่อยอดไอเดียทางธุรกิจได้โดยไม่มีค่าใช้จ่าย ซึ่งจะเป็นฟันเฟืองสำคัญในการขับเคลื่อนเศรษฐกิจดิจิทัลยุคใหม่
• การนำร่องใช้งานจริงเพื่อสังคม ปัจจุบันได้มีการประยุกต์ใช้โมเดลในบริบททางการแพทย์ เช่น การพัฒนาแชทบอทเพื่อช่วยคัดกรองอาการและให้คำแนะนำเบื้องต้นด้านสุขภาพแก่ประชาชน

การขับเคลื่อนและพัฒนา AI ภายในประเทศ

การเปิดตัวครั้งนี้สะท้อนให้เห็นถึงความก้าวหน้าในการพัฒนา AI ของประเทศไทย ผ่าน 3 ด้าน คือ

1. ด้านโครงสร้างพื้นฐานและโมเดล

โครงการได้พัฒนา Foundation Model ขนาด 8B และ 30B แบบ Open license และ Open-weight เปิดให้นักพัฒนานำไปปรับแต่งต่อสายงานเฉพาะทางได้ โดยได้รับการสนับสนุนการประมวลผลจากซูเปอร์คอมพิวเตอร์ LANTA ของเนคเทค สวทช. ซึ่งช่วยลดต้นทุนได้มหาศาลเมื่อเทียบกับการเช่าคลาวด์ต่างประเทศ และยังช่วยป้องกันไม่ให้ข้อมูลสำคัญของชาติรั่วไหลออกไปประมวลผลภายนอก นอกจากนี้ ยังมีการเปิดตัวแพลตฟอร์ม ThaiLLM Playground ซึ่งให้บริการ API และระบบสนทนาทดลอง โดยตั้งแต่ต้นปี 2569 มีผู้เข้าใช้งานแล้วกว่า 8,000 ราย

2. ด้านการพัฒนากำลังคน

เพื่อแก้ปัญหาการขาดแคลนบุคลากรด้าน AI อว. และหน่วยงานพันธมิตรได้ร่วมกันจัดอบรมและพัฒนาทักษะบุคลากรตั้งแต่ระดับเริ่มต้นจนถึงนักวิจัยระดับสูง โดยปัจจุบันมีผู้ผ่านการอบรมจากโครงการแล้วกว่า 700 คน นอกจากนี้ยังมีโครงการสร้างกำลังคนอย่างต่อเนื่อง เช่น Super AI Engineer ที่มุ่งเน้นการสร้างบุคลากรสาย AI เพื่อป้อนเข้าสู่ภาคอุตสาหกรรม โดยตั้งเป้าหมายที่จะขยายกำลังคนด้าน AI ของประเทศจากหลักพันคนให้ก้าวไปสู่หลักหมื่นและแสนคนในอนาคต

3. การบูรณาการความร่วมมือแห่งชาติ

ความสำเร็จของ ThaiLLM เกิดจากการผนึกกำลังระดับประเทศ ระหว่างภาครัฐ ภาคการศึกษา และภาคเอกชน นำโดย BDI, เนคเทค, สถาบันวิทยสิริเมธี (VISTEC), สมาคมผู้ประกอบการปัญญาประดิษฐ์ประเทศไทย (AIEAT) และสมาคมปัญญาประดิษฐ์ประเทศไทย (AIAT) รวมถึงเครือข่ายมหาวิทยาลัยและองค์กรธุรกิจชั้นนำ ซึ่งร่วมกันสนับสนุนทั้งด้านข้อมูล องค์ความรู้ และทรัพยากรการคำนวณ

การถือกำเนิดของ ThaiLLM ถือเป็นจุดเปลี่ยนสำคัญที่ยกระดับประเทศไทยจากผู้ใช้งานสู่การเป็นผู้สร้างและผู้กำหนดทิศทาง ระบบนิเวศ AI ของตนเอง โดยในระยะต่อไป โครงการตั้งเป้าที่จะพัฒนาโมเดลให้รองรับภาษาถิ่น การประมวลผลแบบผสมผสาน (Multimodal) ทั้งภาพและเสียง ตลอดจนการสร้างกรอบธรรมาภิบาล AI เพื่อให้คนไทยได้ใช้ประโยชน์จากเทคโนโลยีอย่างมีประสิทธิภาพ ปลอดภัย และนำประเทศก้าวสู่เศรษฐกิจดิจิทัลอย่างยั่งยืน

เอกพล ชูเชิด

บรรณาธิการ CEEi ดูแลเนื้อหาด้านเทคโนโลยี Gadget ทุกประเภท