บันทึกแชตใน ChatGPT ถูกใช้เป็นหลักฐานในคดีวางเพลิง แต่คณะลูกขุนยังไม่เชื่อ

การพิจารณาคดีวางเพลิงไฟป่า Palisades ในสหรัฐอเมริกา กลายเป็นกรณีศึกษาสำคัญเมื่ออัยการนำประวัติการแชตกับ AI อย่าง ChatGPT มาใช้เป็นหลักฐานในกระบวนการยุติธรรมทางอาญาเพื่อพิสูจน์เจตนาของผู้ต้องสงสัย แต่ผลลัพธ์จบลงด้วยการที่คณะลูกขุนยังหาข้อสรุปไม่ได้

ข้อมูลคดี

ผู้ต้องหาในคดีนี้คือ โจนาธาน รินเดอร์เนคท์ (Jonathan Rinderknecht) ชายวัย 30 ปี อดีตคนขับ Uber ผู้ถือสองสัญชาติได้แก่สหรัฐฯ-ฝรั่งเศส ถูกตั้งข้อหาทางอาญาระดับรัฐบาลกลาง 3 ข้อหา ได้แก่ การทำลายทรัพย์สินด้วยไฟ, การลอบวางเพลิงที่ส่งผลกระทบต่อทรัพย์สินที่ใช้ในการพาณิชย์ระหว่างรัฐ และการจุดไฟเผาป่าไม้

กระทรวงยุติธรรมสหรัฐฯ ระบุว่าเขาคือต้นเหตุของไฟป่า Lachman/Palisades เมื่อวันที่ 1 มกราคม 2025 ซึ่งต่อมาได้ลุกลามกลายเป็นหนึ่งในไฟป่าที่สร้างความเสียหายหนักที่สุดในประวัติศาสตร์ของ Los Angeles ฝ่ายอัยการได้รวบรวมหลักฐานหลากหลายรูปแบบ ทั้งข้อมูลโลเคชันจาก iPhone ของจำเลย ภาพจากกล้องวงจรปิด คำให้การของพยานกว่า 30 ปาก ประวัติการค้นหาบน Google และที่พิเศษคือประวัติแชตกับ ChatGPT ของจำเลยตลอดช่วงหลายเดือนก่อนเกิดเหตุ

ChatGPT ถูกนำมาพิจารณา

นอกจากหลักฐานทั่วไปอย่าง ข้อมูลโลเคชันจาก iPhone, ภาพจากกล้องวงจรปิด และคำให้การของพยานแล้ว จุดที่น่าสนใจที่สุดคืออัยการได้นำประวัติการใช้งาน ChatGPT ของรินเดอร์เนคท์มาใช้ในศาลด้วย โดยประวัติการสนทนาของรินเดอร์เนคท์กับ ChatGPT ก็ดูเหมือนจะมีความเชื่อมโยงกับเรื่องนี้

• สั่งให้ ChatGPT สร้างรูปภาพที่เกี่ยวข้องกับไฟ
• ถาม AI ว่าทำไมเขาถึงรู้สึกโกรธอยู่ตลอดเวลา
• ใช้ AI เป็นที่ระบายความรู้สึกคับแค้นใจต่อคนรวย ความเหลื่อมล้ำของสังคม
• ตั้งคำถามว่า บุคคลหนึ่งจะถูกกล่าวหาจากเหตุไฟไหม้ได้หรือไม่ หากไฟนั้นเกิดจากบุหรี่ของเขาเอง

อัยการได้ใช้ข้อมูลเหล่านี้ชี้ให้เห็นถึงความผิดปกติทางอารมณ์และเจตนาของรินเดอร์เนคท์ โดยอ้างว่าเขาตั้งใจจุดไฟในวันที่ 1 มกราคม 2025 ก่อนที่ไฟจะคุกรุ่นอยู่ใต้ดินและถูกกระแสลมพัดจนปะทุอย่างรุนแรงในวันที่ 7 มกราคม

คณะลูกขุนยังไม่ปักใจเชื่อ

เมื่อวันที่ 26 มิถุนายน 2026 ผู้พิพากษาศาลแขวงสหรัฐฯ แอนน์ ฮวาง (Anne Hwang) ได้ประกาศให้การพิจารณาคดีเป็นโมฆะเนื่องจากคณะลูกขุนมีความเห็นแตกและไม่สามารถบรรลุมติเอกฉันท์ในข้อหาใด ๆ ได้เลย โดยเสียงส่วนใหญ่ 10 ต่อ 2 ลงคะแนนสนับสนุนให้ยกฟ้อง

สตีฟ ฮาเนย์ (Steve Haney) ทนายความฝ่ายจำเลยชี้ว่า ผลโหวต 10 ต่อ 2 คือผลที่ชัดเจนว่ารัฐบาลล้มเหลวในการหาหลักฐานมาพิสูจน์ความผิด เขาปฏิเสธการทำข้อตกลงรับสารภาพอย่างเด็ดขาดโดยย้ำว่าลูกความไม่ได้ทำผิด นอกจากนี้ยังแย้งว่าอัยการไม่มีหลักฐานโดยตรงที่ชี้ว่ารินเดอร์เนคท์เป็นคนจุดไฟ พร้อมกับบอกว่า สาเหตุที่แท้จริงอาจมาจากพลุไฟมากกว่า

ความน่าสนใจของคดีนี้คือ ประวัติแชตระหว่างผู้ใช้งานกับ AI ถือว่าเป็น Digital Footprint ในชั้นศาลได้ อย่างไรก็ตาม มีรายงานว่าลูกขุน 1 คนไม่เห็นด้วยกับการใช้ประวัติ ChatGPT เป็นหลักฐาน โดยมองว่าบันทึกเหล่านั้นไม่ได้พิสูจน์ถึงการกระทำผิด และไม่เห็นด้วยกับการเหมารวมว่าคำถามใน ChatGPT สะท้อนปัญหาด้านนิสัยได้

ประเด็นนี้ถือว่าสำคัญมาก เพราะโดยธรรมชาติแล้ว การพร้อมต์ของผู้ใช้งานมักมีการระบายอารมณ์, การสมมติสถานการณ์, การใช้จินตนาการ หรือการสำรวจข้อมูล ซึ่งไม่สามารถนำมาใช้สื่อตรง ๆ ว่าเป็นเจตนาในการก่ออาชญากรรมได้เสมอไป คดีไฟป่า Palisades จึงอาจกลายเป็นบรรทัดฐานแรก ๆ ให้ศาล ทนายความ และบริษัท AI ต้องกลับมาทบทวนว่า ควรให้น้ำหนักกับประวัติแชตในคดีสืบสวนอาชญากรรมมากน้อยเพียงใด

ปัจจุบันรินเดอร์เนคท์ยังคงถูกควบคุมตัว โดยมีกำหนดการประชุมเพื่อติดตามสถานะคดีในช่วงกลางเดือนกรกฎาคม 2026 และคาดว่าจะมีการพิจารณาคดีใหม่อีกครั้งในวันที่ 19 ตุลาคม 2026

ที่มา Techdogs

วัชรกุล พัฒนาประทีป