Now Reading: ญี่ปุ่นสกัด Deepfake โคลนเสียง ดารา-นักพากย์มีสิทธิ์ห้าม AI นำเสียงไปใช้
-
01
ญี่ปุ่นสกัด Deepfake โคลนเสียง ดารา-นักพากย์มีสิทธิ์ห้าม AI นำเสียงไปใช้
กระทรวงยุติธรรมญี่ปุ่นเผยแนวทางคุ้มครอง “สิทธิ์เสียง” (Voice Rights) โดยมองว่าเสียงของนักแสดง นักพากย์ และบุคคลสาธารณะเป็นส่วนหนึ่งของเอกลักษณ์เฉพาะตัว และไม่ควรถูกนำไปใช้ รวมถึงนำไปสร้างรายได้โดยไม่ได้รับอนุญาต
โคลนเสียงนักพากย์อัปโหลดออนไลน์ อาจผิดกฎหมาย
แนวทางนี้เกิดขึ้นหลังกลุ่มนักพากย์ในญี่ปุ่นเรียกร้องให้รัฐบาลออกมาตรการรับมือกับการนำเสียงไปใช้โดยไม่ได้รับอนุญาต เพราะเทคโนโลยี Voice Cloning กำลังทำให้การสร้างเสียงเลียนแบบบุคคลจริงง่ายและรวดเร็วขึ้น
หากมีการใช้ AI สร้างเพลงโดยเลียนแบบเสียงของนักพากย์หรือศิลปิน แล้วนำผลงานดังกล่าวเผยแพร่ต่อสาธารณะโดยไม่ได้รับอนุญาต การกระทำนี้อาจเข้าข่ายละเมิด สิทธิ์การเผยแพร่ (Right of Publicity) ถ้าพบว่าทำผิดกฎหมาย เจ้าของเสียงอาจเรียกร้องค่าชดเชย หรือขอให้แพลตฟอร์มนำคอนเทนต์ดังกล่าวออกได้ รวมถึงบุคคลทั่วไปที่ใช้ AI สร้างและเผยแพร่เนื้อหา ก็อยู่ภายใต้แนวทางนี้เช่นกัน
Deepfake เสียงในคอนเทนต์เสียหาย อาจเข้าข่ายหมิ่นประมาท
กรณีที่รุนแรงกว่านั้นคือการนำเสียงที่เลียนแบบนักพากย์หรือบุคคลสาธารณะไปใส่ในวิดีโอที่ไม่เหมาะสม หรือเนื้อหาที่อาจสร้างความเสียหายต่อชื่อเสียง รัฐบาลญี่ปุ่นมองว่าอาจเข้าข่ายการละเมิดสิทธิ์ในเสียงและภาพลักษณ์ของบุคคล
พูดง่าย ๆ คือ ต่อให้ AI สร้างเสียงขึ้นมาใหม่ แต่ถ้าคนฟังสามารถเชื่อมโยงเสียงนั้นกลับไปยังบุคคลจริง และถูกนำไปใช้ในลักษณะที่สร้างความเสียหาย ก็อาจมีปัญหาทางกฎหมายตามมา
การระบุว่าเสียงหนึ่งเป็นเสียงของบุคคลใดบุคคลหนึ่งไม่ใช่เรื่องง่ายเหมือนการเปรียบเทียบใบหน้าหรือรูปร่าง แนวทางของญี่ปุ่นจึงไม่ได้พิจารณาแค่เสียงเหมือนแค่ไหน แต่ยังต้องดูข้อมูลประกอบอื่น ๆ ที่สามารถเชื่อมโยงเสียงนั้นกับบุคคลจริงได้ด้วย ส่วนการเลียนเสียงเพื่อความบันเทิง เช่น นักแสดงตลกที่ระบุอย่างชัดเจนว่ากำลังเลียนเสียงของบุคคลใดบุคคลหนึ่ง จะไม่ถือเป็นการละเมิดตามแนวทางดังกล่าวโดยอัตโนมัติ
สิทธิ์ยังมีต่อหลังเจ้าของเสียงเสียชีวิต
โดยหลักแล้ว สิทธิ์ดังกล่าวจะสิ้นสุดลงเมื่อเจ้าของเสียงเสียชีวิต แต่แนวทางของญี่ปุ่นเปิดช่องให้มีการพิจารณาเรื่อง “การให้ความเคารพต่อผู้เสียชีวิต” ในบางกรณี สมาชิกครอบครัวที่ยังมีชีวิตอยู่จึงอาจสามารถเรียกร้องค่าชดเชยได้ หากเสียงของผู้เสียชีวิตถูกนำไปใช้ในลักษณะที่ไม่เหมาะสม
ฮิโรชิ ฮิรากุจิ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงยุติธรรมญี่ปุ่น ระบุว่า ต้องการให้แนวทางนี้ช่วยส่งเสริมการใช้ AI อย่างแพร่หลาย ขณะเดียวกันก็ลดข้อพิพาทที่เกิดจากการนำเทคโนโลยีไปใช้โดยไม่ได้รับอนุญาต
ที่มา japantoday
