นักวิจัยพัฒนาแอนติบอดีหยุดไวรัส EBV ที่แพร่เชื้อในคนถึง 95%

นักวิจัยจากสหรัฐฯ พัฒนาแอนติบอดีที่สามารถยับยั้งโปรตีนของไวรัส EBVที่เชื่อมโยงกับโรคร้ายหลายชนิด ช่วยป้องกันการติดเชื้อในระดับเซลล์ได้สำเร็จในหนูทดลอง ปูทางสู่การพัฒนาวิธีป้องกันและวัคซีน EBV ในอนาคต

ไวรัสเอปสไตน์–บาร์ (Epstein-Barr virus: EBV) เป็นไวรัสที่พบได้แพร่หลายมากที่สุดชนิดหนึ่งของโลก คาดว่าผู้ใหญ่กว่า 95% เคยมีเชื้อแฝงอยู่ในร่างกาย ซึ่งในคนส่วนใหญ่มักไม่แสดงอาการชัดเจน แต่สิ่งที่น่ากลัวคือเมื่อมันเข้าสู่ร่างกายแล้ว ไวรัสสามารถคงอยู่ได้ตลอดชีวิต และมีความเชื่อมโยงกับโรคร้ายหลายชนิด ทั้งมะเร็งบางประเภท โรคปลอกประสาทเสื่อมแข็ง รวมถึงภาวะแทรกซ้อนทางสุขภาพอื่น ๆ ที่รุนแรง

งานวิจัยใหม่จากสหรัฐอเมริกา โดยทีมนักวิจัยจากศูนย์มะเร็งเฟรด ฮัทชินสัน และมหาวิทยาลัยวอชิงตัน ได้พัฒนาแอนติบอดีที่สามารถมุ่งเป้าไปยังโปรตีนสำคัญ 2 ชนิดบนผิวของไวรัส ได้แก่ gp350 และ gp42 ซึ่งเป็นกลไกหลักที่ช่วยให้ EBV เข้าสู่ “เซลล์บี” เซลล์ภูมิคุ้มกันสำคัญของร่างกาย

แนวคิดของงานวิจัยชิ้นนี้คือ หากสามารถยับยั้งโปรตีนทั้งสองตัวได้ ก็อาจป้องกันไม่ให้ไวรัสเข้าติดเชื้อตั้งแต่ต้น และอาจลดโอกาสการกลับมาทำงานของไวรัสในอนาคต

ในการทดลองกับหนูที่ถูกปรับให้มีระบบภูมิคุ้มกันคล้ายมนุษย์ พบว่าแอนติบอดีชนิดหนึ่งสามารถป้องกันการติดเชื้อ EBV ได้อย่างมีประสิทธิภาพ

ความท้าทายในการพัฒนาแอนติบอดีต่อ EBV คือ ไวรัสชนิดนี้สามารถแพร่กระจายและเข้าจับกับเซลล์บีได้เกือบทั้งหมดในร่างกาย ทำให้การค้นหาแอนติบอดีที่ตรงเป้าหมายเป็นเรื่องยาก นักวิจัยจึงใช้เทคโนโลยีใหม่ โดยเพาะพันธุ์หนูให้สามารถสร้างแอนติบอดีของมนุษย์ได้โดยตรง เพิ่มโอกาสในการนำไปใช้จริงในอนาคต

จากกระบวนการนี้ ทีมวิจัยสามารถแยกแอนติบอดีใหม่ได้ถึง 10 ชนิด โดย 2 ชนิดมุ่งเป้าไปที่ gp350 และอีก 8 ชนิดมุ่งเป้าไปที่ gp42 ซึ่งหนึ่งในนั้นแสดงศักยภาพโดดเด่นในการป้องกันการติดเชื้อ

การค้นพบแอนติบอดีแบบใหม่นี้ยังอาจต่อยอดไปสู่การพัฒนาการป้องกันโรคติดเชื้ออื่น ๆ ได้อีกด้วย เช่น ภาวะ PTLD (โรคต่อมน้ำเหลืองหลังการปลูกถ่ายอวัยวะ) และช่วยลดความจำเป็นในการใช้ยากดภูมิคุ้มกัน โดยเฉพาะในผู้ป่วยเด็กที่ยังไม่เคยสัมผัสเชื้อมาก่อน

แม้งานวิจัยยังอยู่ในระยะเริ่มต้น และต้องผ่านการทดสอบความปลอดภัยรวมถึงการทดลองทางคลินิกในมนุษย์ แต่ถือเป็นอีกก้าวสำคัญในการพัฒนาวิธีป้องกันไวรัสที่พบได้บ่อยที่สุดชนิดหนึ่งของโลก สำหรับคนที่อยากอ่านรายละเอียดเพิ่มเติมสามารถติดตามได้ในวารสาร Cell Reports Medicine

ที่มา sciencealert

หนุ่ย แซ่แต้

นักเขียนสาย Introvert ที่ชื่นชอบเรื่องนวัตกรรมและความคิดสร้างสรรค์ ใช้เวลาว่างกับ มังงะ, เสียงเพลงและ idol