ทั่วโลกผลักดันแบนโซเชียลมีเดียในเด็ก ล่าสุดอังกฤษประกาศห้ามเด็กอายุต่ำกว่า 16 ปีใช้โซเชียลแล้ว

นายกรัฐมนตรีของอังกฤษ เคียร์ สตาร์เมอร์ ประกาศเมื่อวันที่ 15 มิถุนายนที่ผ่านมาว่า รัฐบาลจะออกกฎห้ามเด็กอายุต่ำกว่า 16 ปีใช้งานโซเชียลมีเดีย กลายเป็นประเทศล่าสุดที่เดินตามแนวทางที่หลายชาติทั่วโลกเริ่มดำเนินการมาตั้งแต่ปลายปีที่แล้ว

มาตรการของอังกฤษ จะครอบคลุมแพลตฟอร์มอย่าง Snapchat, TikTok, YouTube, Instagram, Facebook และ X โดยไม่รวมแอปพลิเคชันส่งข้อความอย่าง WhatsApp และ Signal นอกจากนี้ รัฐบาลยังจะจำกัดการใช้งานแชตบอต AI ในลักษณะคู่รักเสมือน ให้ใช้ได้เฉพาะผู้ที่มีอายุ 18 ปีขึ้นไปเท่านั้น แม้ผู้เชี่ยวชาญหลายฝ่าย ตั้งคำถามว่ามาตรการห้ามแบบเหมารวม จะมีผลในทางปฏิบัติมากน้อยเพียงใด แต่สตาร์เมอร์ยอมรับว่ามีความท้าทายในการบังคับใช้ พร้อมระบุว่าเชื่อว่าสามารถทำได้จริง โดยตั้งเป้าให้กฎหมายมีผลบังคับใช้ภายในช่วงฤดูใบไม้ผลิของปี 2027 นี้

ก่อนหน้านี้ ออสเตรเลียเป็นประเทศแรกของโลก ที่บังคับใช้กฎห้ามเด็กอายุต่ำกว่า 16 ปีใช้โซเชียลมีเดียอย่างเป็นทางการ ตั้งแต่เดือนธันวาคม 2025 โดยครอบคลุม Facebook, Instagram, Snapchat, Threads, TikTok, X, YouTube, Reddit, Twitch และ Kick แต่ไม่รวม WhatsApp และ YouTube Kids โดยรัฐบาลออสเตรเลีย กำหนดให้แพลตฟอร์มเหล่านี้ ต้องใช้วิธีการยืนยันอายุผู้ใช้งานหลายรูปแบบ และไม่สามารถอ้างอิงจากการกรอกอายุด้วยตนเองเพียงอย่างเดียว หากบริษัทใดไม่ปฏิบัติตาม อาจถูกปรับสูงสุดถึง 49.5 ล้านดอลลาร์ออสเตรเลีย หรือประมาณ 34.4 ล้านเหรียญ

เหตุผลหลักที่หลายรัฐบาลผลักดันมาตรการเหล่านี้ คือความต้องการลดความเสี่ยงที่เด็ก และวัยรุ่นต้องเผชิญบนโซเชียลมีเดีย ทั้งการกลั่นแกล้งทางออนไลน์ ภาวะเสพติด ปัญหาสุขภาพจิต และการตกเป็นเหยื่อของผู้ไม่หวังดี อย่างไรก็ตาม มาตรการเหล่านี้ ก็ยังต้องเจอกับเสียงวิพากษ์วิจารณ์ โดยเฉพาะประเด็นความเป็นส่วนตัว จากระบบยืนยันอายุที่ล่วงล้ำเกินไป และการแทรกแซงของรัฐที่มากเกินควร องค์กรอย่าง Amnesty Tech ระบุว่ามาตรการห้ามแบบนี้ไม่ได้ผลจริง และไม่ได้สะท้อนความเป็นอยู่จริงของคนรุ่นใหม่ แต่หลายประเทศ ก็ยังเดินหน้าผลักดันกฎหมายต่อไป

ในส่วนของประเทศที่กระบวนการทางกฎหมายคืบหน้าไปมากแล้ว ฝรั่งเศสผ่านร่างกฎหมายห้ามเด็กอายุต่ำกว่า 15 ปีใช้โซเชียลมีเดีย จากสภาผู้แทนราษฎรเมื่อปลายเดือนมกราคม โดยมีประธานาธิบดีเอมมานูเอล มาครง สนับสนุนมาตรการนี้ในฐานะแนวทางป้องกันเด็กจากการใช้เวลาหน้าจอมากเกินไป แต่ยังต้องผ่านการพิจารณาของวุฒิสภา ก่อนลงมติครั้งสุดท้าย ส่วนตุรกี รัฐสภาผ่านร่างกฎหมายจำกัดการใช้โซเชียลมีเดีย ในเด็กอายุต่ำกว่า 15 ปีไปแล้วเมื่อเดือนเมษายน ขณะนี้ รอเพียงประธานาธิบดีเรเจป ไตยิป แอร์โดอัน ลงนามให้มีผลบังคับใช้

ในขณะที่อีกหลายประเทศ มีการประกาศแผน หรือกำหนดเส้นตายที่ชัดเจนแล้ว เดนมาร์กเตรียมแบนโซเชียลมีเดียสำหรับเด็กอายุต่ำกว่า 15 ปี หลังได้รับการสนับสนุนจากพรรคร่วมรัฐบาล 3 พรรค และพรรคฝ่ายค้าน 2 พรรค ตั้งแต่เดือนพฤศจิกายน 2025 ที่ผ่านมา โดยกฎหมายอาจมีผลบังคับใช้ได้เร็วที่สุดในช่วงกลางปี 2026 พร้อมเตรียมเปิดตัวแอปพลิเคชันยืนยันตัวตนดิจิทัล เพื่อรองรับมาตรการนี้ ส่วนกรีซ นายกรัฐมนตรีคีรีอาคอส มิตโซตาคิส ประกาศห้ามเด็กอายุต่ำกว่า 15 ปีใช้โซเชียลมีเดีย โดยจะเริ่มมีผลตั้งแต่เดือนมกราคม 2027 เพื่อแก้ปัญหาความวิตกกังวล และการนอนหลับไม่เพียงพอในเด็กที่เพิ่มสูงขึ้น รวมถึงการออกแบบแพลตฟอร์มที่กระตุ้นให้เกิดการเสพติด อินโดนีเซียประกาศห้ามเด็กอายุต่ำกว่า 16 ปีใช้แพลตฟอร์มอย่าง YouTube, TikTok, Facebook, Instagram, Threads, X, Bigo Live และ Roblox ขณะที่สเปน เตรียมแบนเด็กอายุต่ำกว่า 16 ปี ซึ่งยังต้องผ่านการอนุมัติจากรัฐสภา พร้อมผลักดันกฎหมายให้ผู้บริหารแพลตฟอร์มต้องรับผิดชอบส่วนตัวต่อเนื้อหาที่สร้างความเกลียดชังบนแพลตฟอร์มของตัวเองด้วย

นอกจากนี้ ยังมีหลายประเทศที่อยู่ระหว่างการร่างกฎหมายหรือพิจารณานโยบาย เช่น

• ออสเตรีย เตรียมห้ามเด็กอายุไม่เกิน 14 ปี และคาดว่าร่างกฎหมายจะแล้วเสร็จภายในเดือนมิถุนายนนี้
• แคนาดา เสนอร่างกฎหมายความปลอดภัยดิจิทัลในต้นเดือนมิถุนายนที่จะห้ามเด็กอายุต่ำกว่า 16 ปี แต่แพลตฟอร์มอาจได้รับการยกเว้นหากแสดงให้เห็นว่ามีนโยบายคุ้มครองผู้ใช้งานเด็กเพียงพอ โดยคาดว่ากระบวนการผ่านร่างกฎหมายอาจใช้เวลาประมาณ 1 ปี
• เยอรมนี กลุ่มอนุรักษ์นิยมของนายกรัฐมนตรีฟรีดริช แมร์ซ หารือถึงข้อเสนอห้ามเด็กอายุต่ำกว่า 16 ปี แต่พรรคร่วมรัฐบาลฝ่ายกลางซ้ายยังแสดงท่าทีลังเลที่จะสนับสนุน
• มาเลเซีย ประกาศแผนห้ามเด็กอายุต่ำกว่า 16 ปี และตั้งเป้าบังคับใช้ภายในปีนี้
• โปแลนด์และสโลวีเนีย ต่างอยู่ในขั้นตอนร่างกฎหมายห้ามเด็กอายุต่ำกว่า 15 ปี โดยสโลวีเนียระบุว่า จะมุ่งกำกับดูแลแพลตฟอร์มที่มีการแบ่งปันเนื้อหา เช่น TikTok, Snapchat และ Instagram เป็นการเฉพาะ

ที่มา : Techcrunch

Cover Photo by Tati Odintsova on Unsplash

กิตติธัช วนิชผล

นักเขียนตัวเล็กๆ (?) ที่โตมากับไขควงและเมนบอร์ด เพราะโดนเกณฑ์เป็นลูกมือช่างซ่อมคอม (ที่เรียกว่าพ่อ) มาตั้งแต่เด็ก ๆ โตมาเลยมาเอาดีเรื่องเทคฯแทน ชอบตามข่าวเทคฯ ใหม่ ๆ ลอง Gadget แปลก ๆ ไม่ว่าจะเป็นสมาร์ตโฟน หูฟัง คอมพิวเตอร์ แล้วเอามาเล่าให้ฟังกัน