สำนักพิมพ์ Harry Potter ได้รับเงินชดเชยมหาศาล หลัง Anthropic ยอมความคดีละเมิดลิขสิทธิ์

สำนักพิมพ์ Bloomsbury ชื่อดังจากกรุงลอนดอนซึ่งเป็นผู้จัดพิมพ์วรรณกรรมระดับโลกอย่าง Harry Potter กำลังจะได้รับเงินชดเชยจาก Anthropic ในคดีละเมิดลิขสิทธิ์มูลค่ารวมสูงถึง 1,120 ล้านปอนด์ หรือประมาณ 50,000 ล้านบาท

จุดเริ่มต้นของการฟ้องร้องเริ่มต้นขึ้นเมื่อปี 2024 โดยอันเดรอา บาร์ตซ์ (Andrea Bartz) นักเขียนนิยายแนวสืบสวนสอบสวน พร้อมนักเขียนร่วมอีก 2 คน ได้ยื่นฟ้อง Anthropic ต่อศาลสหรัฐฯ ในข้อหานำผลงานที่มีลิขสิทธิ์ไปใช้ฝึกโมเดล AI โดยไม่ได้รับอนุญาต สำหรับผู้สร้างผลงานนั้น การดูดข้อมูลวรรณกรรม สิ่งพิมพ์ และข่าวสารจากอินเทอร์เน็ตไปฝึกโมเดล AI เป็นการละเมิดสิทธิอย่างรุนแรง ด้านบริษัท AI ในสหรัฐฯ มักแย้งว่าการกระทำดังกล่าวเข้าข่าย Fair Use หรือการใช้งานลิขสิทธิ์ที่เป็นธรรม หรือสามารถทำได้โดยไม่ต้องขออนุญาต

อย่างไรก็ตาม กลุ่มผู้ที่ทำงานด้านนี้ทั่วโลกต่างเรียกร้องให้บริษัท AI ต้องขออนุญาตการใช้ผลงานก่อน หรืออย่างน้อยที่สุดต้องจ่ายค่าใช้ผลงานอย่างเป็นธรรม

แต่ชัยชนะในคดีนี้ตกเป็นของฝั่งผู้สร้างสรรค์ผลงาน โดยผู้พิพากษาเขตสหรัฐฯ อาราเซลิ มาร์ติเนซ-โอลกิน (Araceli Martínez-Olguín) ระบุว่า ข้อตกลงยอมความครั้งนี้ถือว่ามีความหมายอย่างยิ่ง ด้านทนายความของฝ่ายนักเขียนระบุว่า เป็นการเรียกค่าเสียหายด้านลิขสิทธิ์ที่ใหญ่ที่สุดเท่าที่เคยมีมา

อปาร์นา ศรีธาร์ (Aparna Sridhar) รองที่ปรึกษาทั่วไปของ Anthropic ออกแถลงการณ์ว่า บริษัทมีความยินดีที่ผู้เขียนและสำนักพิมพ์กว่า 91% จะเข้ามารับส่วนแบ่งค่าความเสียหายที่เกิดขึ้นจากคดีนี้ และมีความยินดีที่คดีนี้จะจบลงด้วยดี

นอกจากเรื่องคดีฟ้องร้องแล้ว สำนักพิมพ์ Bloomsbury ได้เริ่มทำข้อตกลงอนุญาตให้ใช้สิทธิ์ด้าน AI อย่างถูกต้อง โดยเปิดโอกาสให้ฝั่งโปรแกรม Generative AI สามารถซื้อผลงานทางวิชาการไปใช้ฝึกฝนโมเดลได้ ซึ่งระบบนี้ได้เปิดให้ผู้เขียนเลือกแบบ Opt-in หรือต้องได้รับความยินยอมก่อนเท่านั้น หากนักเขียนยินยอมให้นำผลงานไปใช้ฝึก AI ก็จะได้รับส่วนแบ่งค่าลิขสิทธิ์อย่างถูกต้องและมีความโปร่งใสด้วย

ข้อตกลงยอมความคดีนี้ ถือเป็นคดีใหญ่คดีแรกในบรรดาคดีฟ้องร้องด้านลิขสิทธิ์ AI หลายสิบคดีที่กำลังดำเนินอยู่ในศาลสหรัฐฯ ทั้งจากกลุ่มนักเขียนและสำนักข่าวต่าง ๆ

ที่มา The Guardian

วัชรกุล พัฒนาประทีป