สุนัขเป็นสัตว์เลี้ยงที่อยู่กับมนุษย์มานาน ส่วนใหญ่เราจะคุ้นเคยกับภาพของสุนัขที่เชื่อฟังคำสั่งง่าย ๆ เช่นนั่งหรือคอย แต่ในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา งานวิจัยด้านพฤติกรรมและการรับรู้ของสัตว์ได้เปิดเผยว่า สุนัขมีความสามารถในการรับรู้คำศัพท์มากกว่าที่เราคิด
Science
ข่าวสารวิทยาการ ความก้าวหน้าในวงการวิทยาศาสตร์ ที่อัปเดตการใช้ชีวิตของคุณ
90Articles
นักวิจัยพัฒนาวิธีแปรรูปขวดน้ำพลาสติกที่ใช้แล้วให้กลายเป็น ซูเปอร์คาปาซิเตอร์ อุปกรณ์กักเก็บพลังงานประสิทธิภาพสูง ช่วยลดมลพิษจากพลาสติกและผลักดันเทคโนโลยีพลังงานสะอาดไปพร้อมกัน ด้วยการผลิตขวด PET ใช้แล้วทิ้งมากกว่า 500 พันล้านขวดต่อปี ทำให้เกิดขยะในปริมาณมหาศาล ที ในแต่ละปี ขวดพลาสติกถูกทิ้งลงหลุมฝังกลบและมหาสมุทร จนกลายเป็นปัญหาสิ่งแวดล้อมที่ทวีความรุนแรงขึ้นอย่างต่อเนื่อง ทีมวิจัยจึงเลือกเปลี่ยน “ขยะ” เหล่านี้ให้เป็นวัสดุสำหรับระบบพลังงานหมุนเวียน ผ่านการแปรรูปขวดน้ำพลาสติกที่ใช้แล้วให้กลายเป็น ซูเปอร์คาปาซิเตอร์ (Supercapacitor) อุปกรณ์กักเก็บพลังงานประสิทธิภาพสูง ซูเปอร์คาปาซิเตอร์มีจุดเด่น คือ สามารถชาร์จและปล่อยพลังงานได้รวดเร็วกว่าแบตเตอรี่ทั่วไป จึงเหมาะกับรถยนต์ไฟฟ้า ระบบพลังงานแสงอาทิตย์ และอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ต่างๆ ด้วยแนวคิดสำคัญคือการลดต้นทุน พร้อมเพิ่มมูลค่าให้กับพลาสติกที่ถูกทิ้ง ทีมงานค้นพบวิธีนำขวด
การลดน้ำหนักกำลังก้าวสู่ยุคที่สะดวกยิ่งกว่าเดิม เมื่อ Wegovy ยารักษาโรคอ้วนยอดนิยมถูกพัฒนาเป็น ยาเม็ดแบบรับประทานวันละครั้ง จากเดิมที่ต้องใช้วิธีฉีดเข้าร่างกายเท่านั้น FDA สหรัฐฯ ได้อนุมัติ ยาเม็ดเซมากลูไทด์แบบ High dose ที่จัดในกลุ่ม GLP-1 สำหรับรักษาโรคอ้วนของบริษัท Novo Nordisk หลังผลการทดลองทางคลินิกพบว่า ผู้ที่รับประทานยานี้สามารถลดน้ำหนักได้มากกว่ากลุ่มที่ได้รับยาหลอกอย่างชัดเจน และคาดว่ายาจะเริ่มวางจำหน่ายให้ประชาชนทั่วไปในช่วงต้นปีหน้า เซมากลูไทด์และยาที่มีโครงสร้างใกล้เคียงกัน ทำงานเลียนแบบฮอร์โมน GLP-1 ซึ่งมีบทบาทสำคัญในการควบคุมความอยากอาหาร การเผาผลาญ และกระบวนการอื่นๆ ของร่างกาย จึงกลายเป็นหัวใจหลักของยาลดน้ำหนักอย่าง Wegovy รวมถึงยารักษาเบาหวานอย่าง Ozempic
เมื่อพูดถึง “อวกาศ” หลายคนอาจมองว่าเป็นเรื่องไกลตัว หรือเป็นเพียงเรื่องของประเทศมหาอำนาจ แต่ความจริงคือเทคโนโลยีจากอวกาศนั้นเกี่ยวข้องกับชีวิตประจำวันของเราอย่างแยกไม่ออก ไม่ว่าจะเป็นระบบนำทาง GPS, การพยากรณ์อากาศ หรือการจัดการภัยพิบัติ วันนี้ประเทศไทยไม่ได้มองแค่การเป็นผู้ใช้งานอีกต่อไป แต่กำลังก้าวไปสู่การเป็นผู้สร้างและผู้ให้บริการผ่านโครงการ “ท่าอวกาศยานไทย” (Thailand Spaceport) เราได้พูดคุยกับ ดร.ณัฐวัฒน์ หงส์กาญจนกุล ผู้อำนวยการสำนักส่งเสริมเศรษฐกิจอวกาศ สำนักงานพัฒนาเทคโนโลยีอวกาศและภูมิสารสนเทศ (GISTDA) เพื่อสำรวจความเป็นไปได้ ความจำเป็น และอนาคตของท่าอวกาศยานในประเทศไทย ทำไมประเทศไทยถึง “เหมาะสม” กับการสร้างท่าอวกาศยาน? เราคุ้นเคยกับ “ท่าอากาศยาน” (Airport) อย่างสุวรรณภูมิหรือดอนเมือง
ทีมนักวิจัยใช้ CRISPR คืนชีพยีนโบราณที่มนุษย์สูญเสียไปเมื่อหลายสิบล้านปีก่อน นำไปสู่แนวทางใหม่ในการรักษาโรคเกาต์ ลดความเสี่ยงของโรคที่เกี่ยวกับการเผาผลาญ และการชะลอวัยในอนาคต ในอดีต มนุษย์และลิงขนาดใหญ่เคยมียีนที่สร้างเอนไซม์ยูริเคส (uricase) มีหน้าที่ย่อยสลายกรดยูริก ของเสียจากกระบวนการเผาผลาญ แต่เมื่อราว 20–29 ล้านปีก่อน ยีนนี้ได้สูญหายไปจากสายวิวัฒนาการของมนุษย์โดยที่ไม่ทราบสาเหตุ แต่นักวิทยาศาสตร์บางส่วนเชื่อว่า การมีกรดยูริกสูงขึ้นอาจเคยเป็นข้อได้เปรียบ ช่วยเปลี่ยนน้ำตาลจากผลไม้ให้เป็นไขมันเพื่อการสะสมพลังงานในยุคที่อาหารขาดแคลน แต่ในปัจจุบันสิ่งนี้กลับกลายเป็นปัญหา เมื่อวิถีชีวิตและอาหารการกินเปลี่ยนไป กรดยูริกสูงไม่ได้ก่อให้เกิดแค่โรคเกาต์ แต่ยังมีความสัมพันธ์กับโรคหัวใจ ความดันโลหิตสูง โรคไตเรื้อรัง และกลุ่มอาการเมตาบอลิก งานวิจัยก่อนหน้านี้ชี้ว่า การลดกรดยูริกสามารถช่วยปรับปรุงผลลัพธ์ของโรคเหล่านี้ได้ ซึ่งยิ่งตอกย้ำศักยภาพของการนำยีนยูริเคสกลับมาใช้งาน ทีมนักวิจัยจากมหาวิทยาลัยจอร์เจียสเตทอาศัยเทคโนโลยีแก้ไขยีน CRISPR-Cas9
แอร์บัสเผย สาเหตุเครื่องบินเจ็ตบลูที่เดินทางจากประเทศเม็กซิโก หลังเครื่องไต่ระดับสูงถึง 35,000 ฟุต เกิดเหตุลดระดับกระทันหัน จนมีผู้โดยสารได้รับบาดเจ็บ อุบัติเหตุครั้งนี้เกิดขึ้นกับสายการบินเจ็ตบลู (JetBlue) ที่ทะยานออกจากเมืองแคนคูน ประเทศเม็กซิโก เมื่อวันที่ 30 ตุลาคม ที่ดูเหมือนเป็นเที่ยวบินที่ราบรื่น พอเครื่องไต่ระดับสูงถึง 35,000 ฟุต ที่แทบไม่ต้องพึ่งการควบคุมของนักบินมากนัก เแต่แล้วเครื่องบินก็กลับลดระดับอย่างกระทันหันทำให้เกิดการดิ่งแบบฉับพลัน สุดท้ายนักบินสามารถกลับมาควบคุมเครื่องบินแอร์บัส A320 ได้ แต่แรงดิ่งตัวครั้งนั้นค่อนข้างรุนแรงจนทำให้ผู้โดยสารอย่างน้อย 3 คนศีรษะกระแทกเพดาน จนต้องลงจอดฉุกเฉินที่รัฐฟลอริดา โดยมีผู้บาดเจ็บถูกส่งโรงพยาบาล 15 ราย
นักวิทยาศาสตร์จากมหาวิทยาลัย Rutgers ได้พัฒนาพลาสติกชนิดใหม่ที่สามารถย่อยสลายเองได้ โดยอาศัยความลับจากธรรมชาติ ที่จะช่วยลดปัญหาพลาสติกตกค้างในสิ่งแวดล้อมซึ่งเป็นปัญหาใหญ่ระดับโลกในปัจจุบัน
ผลวิจัยชี้ว่า ทุกครั้งที่ทีมฟุตบอลทีมโปรดของคุณทำประตู ชนะ หรือแพ้ สมองจะเกิดการตอบสนองอย่างรุนแรงกว่าที่คาดไว้ ซึ่งปฏิกิริยาเหล่านี้อาจส่งผลต่อพฤติกรรมหลังจบการแข่งขันด้วย ทีมนักวิจัยจาก Clínica Alemana de Santiago ทำการสแกนสมองของแฟนบอล เพื่อสังเกตการเปลี่ยนแปลงของการไหลเวียนโลหิต เวลาที่พวกเขาเห็นทีมโปรดของตนชนะหรือแพ้ ผลพบว่าเมื่อทีมทำประตูได้ สมองส่วนที่เกี่ยวข้องกับ “ระบบรางวัล” จะสว่างขึ้น ปล่อยสารโดปามีน ซึ่งเป็นสารเคมีที่สร้างความสุขและแรงจูงใจ แต่เมื่อทีมพ่ายแพ้ สมองกลับกระตุ้น “เครือข่ายการคิด” ซึ่งเกี่ยวข้องกับการทบทวนและทำความเข้าใจตนเอง ทำให้แฟนบอลพยายามหาคำอธิบายเพื่อลดความรู้สึกเสียใจหรือผิดหวัง ดร.ฟรานซิสโก ซาโมราโน เมนดิเอตา หัวหน้าทีมวิจัยกล่าวว่า “ความทุ่มเทอย่างสุดตัวส่งผลโดยตรงต่อการทำงานของระบบประสาท
หลายบ้านคุณภาพอากาศไม่ดี แต่เชื่อหรือไม่ว่าหนึ่งในสาเหตุก็คือเหล่าแมลงสาบ มันไม่ใช่แค่รบกวนการใช้ชีวิตในบ้าน แต่ยังสร้างมลพิษให้เราหายใจเข้าไปด้วย ผลการศึกษาจากมหาวิทยาลัยรัฐนอร์ทแคโรไลนาพบว่า แมลงสาบทำให้อากาศภายในบ้านปนเปื้อนอย่างเงียบๆ อย่างที่หลายคนไม่รู้ตัว นักวิจัยทำการสำรวจคุณภาพอากาศจากอพาร์ตเมนต์ในเมืองราลี และพบว่าจำนวนแมลงสาบมีความสัมพันธ์โดยตรงกับระดับ “สารก่อภูมิแพ้” และ “เอนโดท็อกซินจากแบคทีเรีย” ในอากาศและฝุ่นภายในอาคาร ซึ่งตัวเลขจะเพิ่มสูงขึ้นมากในพื้นที่ที่มีแมลงสาบชุกชุม งานวิจัยชิ้นนี้มุ่งเน้นไปที่แมลงสาบเยอรมัน ซึ่งพบมากในห้องครัว ผลสำรวจพบว่าแมลงสาบตัวเมียผลิตเอนโดท็อกซินมากกว่าตัวผู้ถึง 2 เท่า ซึ่งเอนโดท็อกซินคือ เศษผนังเซลล์ของแบคทีเรียที่ทำให้ระบบทางเดินหายใจอักเสบ กระตุ้นโรคหอบหืด และรบกวนระบบภูมิคุ้มกัน เมื่อเก็บตัวอย่างฝุ่นในครัวของบ้านต่างๆ จะเห็นว่าบ้านที่มีแมลงสาบมีระดับเอนโดท็อกซินสูงกว่าบ้านที่ปลอดแมลงสาบเกือบ 2 เท่า ในขณะที่ห้องนอนมีระดับสารปนเปื้อนต่ำกว่าอย่างเห็นได้ชัด บ้านที่พบแมลงสาบเฉลี่ย 47
ใต้พื้นผิวโลกของเรามีแร่ธาตุมากมายที่ซ่อนความลับเกี่ยวกับการก่อตัวและการเปลี่ยนแปลงของโลก หนึ่งในแร่ที่น่าสนใจที่สุดคือ “ริงวูดไดต์” (Ringwoodite) ซึ่งเป็นแร่หายากที่มีคุณสมบัติพิเศษในการกักเก็บน้ำไว้ในโครงสร้างผลึกของมัน ริงวูดไดต์ถูกค้นพบครั้งแรกในปี 1969 จากอุกกาบาตเทนแฮมที่ตกในออสเตรเลีย และได้รับการตั้งชื่อตามนักธรณีฟิสิกส์ เท็ด ริงวูด (Ted Ringwood) ผู้คาดการณ์โครงสร้างของแร่นี้ไว้ล่วงหน้า
บทความยอดนิยม
บทความล่าสุด
Advertisement
