ข่าวสารวิทยาการ ความก้าวหน้าในวงการวิทยาศาสตร์ ที่อัปเดตการใช้ชีวิตของคุณ
ในระหว่างที่ NASA ได้มีการปล่อยภาพอวกาศในมุมมองที่เราไม่เคยเห็น จากภารกิจ Artemis II ที่จะพามนุษยชาติกลับไปเยือนดวงจันทร์อีกครั้ง และหนึ่งในกล้องที่ถูกนำขึ้นไปในครั้งนี้ นอกจากกล้อง Nikon D5, Z9 และ iPhone 17 Pro Max ก็ยังมีกล้องแอกชันอายุกว่า 12 ปี อย่าง ‘GoPro HERO4 Black’ ขึ้นไปด้วย แล้วทำไมกล้องที่เทคโนโลยีเก่าขนาดนี้ถึงยังถูกเลือกให้ทำภารกิจสำคัญขนาดนี้ เรามาวิเคราะห์กันในบทความนี้ครับ GoPro HERO4 คืออะไร
เชื่อว่าหลายคนน่าจะเห็น “โลก” ภาพนี้ จากภารกิจ Artemis II ของ NASA ผ่านตากันมาบ้างแล้ว โดยเป็นภารกิจที่มนุษย์โลกกำลังเดินทางกลับไปเยือนดวงจันทร์อีกครั้ง ซึ่งถูกบันทึกโดย ‘Nikon D5’ กล้อง DSLR เรือธงอายุกว่า 10 ปี ที่ถูกเลิกผลิตไปแล้ว แต่ทำไม NASA ถึงเลือกใช้กล้องเก่าตัวนี้ ทั้ง ๆ ที่นำกล้องรุ่นใหม่กว่า อย่าง Nikon Z9 เรือธงฝั่งมิเรอร์เลสขึ้นไปด้วย เรามาหาคำตอบกันครับ
นักวิทยาศาสตร์ชาวจีนคิดค้น “พืชเรืองแสง” ที่ให้บรรยากาศเหมือนในภาพยนตร์ Avatar ปูทางนวัตกรรมให้แสงสว่างในเมืองได้โดยไม่ต้องพึ่งพาไฟฟ้า พืชเหล่านี้ถูกพัฒนาด้วยเทคโนโลยีตัดต่อพันธุกรรม โดยนำยีนที่สร้างแสงจากหิ่งห้อยและเชื้อราเรืองแสงใส่เข้าไปในเซลล์พืช ทำให้สามารถเปล่งแสงได้เองตามธรรมชาติในที่มืด ตอนนี้มีพืชมากกว่า 20 ชนิดที่ถูกดัดแปลงให้เรืองแสงได้ เช่น กล้วยไม้ ดอกทานตะวัน และดอกเบญจมาศ ซึ่งทั้งหมดสามารถเปล่งแสงในเวลากลางคืนโดยไม่ต้องใช้แหล่งพลังงานภายนอก ดร. หลี่ เหรินฮั่น ผู้ก่อตั้งบริษัทเทคโนโลยีชีวภาพ Magicpen Bio เล่าว่าแรงบันดาลใจของเขามาจากวัยเด็กในชนบท ที่เคยนอนดูหิ่งห้อยในป่าไผ่ ก่อนจะต่อยอดความทรงจำนั้นสู่การวิจัยด้านพันธุวิศวกรรม เพื่อถ่ายทอดความสามารถในการเรืองแสงจากสัตว์ไปสู่พืช แนวคิดนี้ไม่ได้หยุดแค่ความสวยงามเท่านั้น แต่สามารถต่อยอดไปสู่การออกแบบเมือง เพิ่มศักยภาพเชิงเศรษฐกิจและสิ่งแวดล้อม เช่น
Artemis II ถือเป็นภารกิจอวกาศระดับประวัติศาสตร์ก็ยังหนีไม่พ้น เจอปัญหา “Microsoft Outlook” จนต้องขอความช่วยเหลือจากภาคพื้นดิน ระหว่างการถ่ายทอดสดภารกิจ Artemis II ของ NASA บนยาน Orion ได้เกิดเหตุการณ์ที่เรียกรอยยิ้มจากผู้ชมทั่วโลก หลังเริ่มภารกิจไปได้ 13 ชั่วโมง ทางนักบินอวกาศต้องติดต่อศูนย์ควบคุมภารกิจที่ฮิวสตัน เพื่อขอความช่วยเหลือเกี่ยวกับปัญหาซอฟต์แวร์บนเครื่องคอมพิวเตอร์ภายในยาน บนยาน Orion นั้นติดตั้งซอฟต์แวร์ Microsoft Outlook เอาไว้ 2 เครื่องซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของระบบที่เรียกว่า Commercial Off-The-Shelf
มนุษย์เราใช้นกพิราบในฐานะสัตว์ที่ช่วยสื่อสารให้เรามาอย่างยาวนาน แต่สตาร์ตอัปจากรัสเซียได้ยกระดับนกพิราบขึ้นไปอีกด้วยการเปลี่ยนนกพิราบเป็นโดรนชีวภาพ
การถ่ายภาพทางการแพทย์ถือว่าเป็นส่วนที่มีความสำคัญอย่างมาก เพราะมีความสำคัญในการวินิจฉัยโรค ติดตามการรักษา หรือช่วยเหลือในการผ่าตัด ซึ่งวิธีมาตรฐานในปัจจุบันหลัก ๆ ประกอบไปด้วย X-ray, Ultrasound, CT Scan และ MRI
สุนัขเป็นสัตว์เลี้ยงที่อยู่กับมนุษย์มานาน ส่วนใหญ่เราจะคุ้นเคยกับภาพของสุนัขที่เชื่อฟังคำสั่งง่าย ๆ เช่นนั่งหรือคอย แต่ในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา งานวิจัยด้านพฤติกรรมและการรับรู้ของสัตว์ได้เปิดเผยว่า สุนัขมีความสามารถในการรับรู้คำศัพท์มากกว่าที่เราคิด
นักวิจัยพัฒนาวิธีแปรรูปขวดน้ำพลาสติกที่ใช้แล้วให้กลายเป็น ซูเปอร์คาปาซิเตอร์ อุปกรณ์กักเก็บพลังงานประสิทธิภาพสูง ช่วยลดมลพิษจากพลาสติกและผลักดันเทคโนโลยีพลังงานสะอาดไปพร้อมกัน ด้วยการผลิตขวด PET ใช้แล้วทิ้งมากกว่า 500 พันล้านขวดต่อปี ทำให้เกิดขยะในปริมาณมหาศาล ที ในแต่ละปี ขวดพลาสติกถูกทิ้งลงหลุมฝังกลบและมหาสมุทร จนกลายเป็นปัญหาสิ่งแวดล้อมที่ทวีความรุนแรงขึ้นอย่างต่อเนื่อง ทีมวิจัยจึงเลือกเปลี่ยน “ขยะ” เหล่านี้ให้เป็นวัสดุสำหรับระบบพลังงานหมุนเวียน ผ่านการแปรรูปขวดน้ำพลาสติกที่ใช้แล้วให้กลายเป็น ซูเปอร์คาปาซิเตอร์ (Supercapacitor) อุปกรณ์กักเก็บพลังงานประสิทธิภาพสูง ซูเปอร์คาปาซิเตอร์มีจุดเด่น คือ สามารถชาร์จและปล่อยพลังงานได้รวดเร็วกว่าแบตเตอรี่ทั่วไป จึงเหมาะกับรถยนต์ไฟฟ้า ระบบพลังงานแสงอาทิตย์ และอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ต่างๆ ด้วยแนวคิดสำคัญคือการลดต้นทุน พร้อมเพิ่มมูลค่าให้กับพลาสติกที่ถูกทิ้ง ทีมงานค้นพบวิธีนำขวด
การลดน้ำหนักกำลังก้าวสู่ยุคที่สะดวกยิ่งกว่าเดิม เมื่อ Wegovy ยารักษาโรคอ้วนยอดนิยมถูกพัฒนาเป็น ยาเม็ดแบบรับประทานวันละครั้ง จากเดิมที่ต้องใช้วิธีฉีดเข้าร่างกายเท่านั้น FDA สหรัฐฯ ได้อนุมัติ ยาเม็ดเซมากลูไทด์แบบ High dose ที่จัดในกลุ่ม GLP-1 สำหรับรักษาโรคอ้วนของบริษัท Novo Nordisk หลังผลการทดลองทางคลินิกพบว่า ผู้ที่รับประทานยานี้สามารถลดน้ำหนักได้มากกว่ากลุ่มที่ได้รับยาหลอกอย่างชัดเจน และคาดว่ายาจะเริ่มวางจำหน่ายให้ประชาชนทั่วไปในช่วงต้นปีหน้า เซมากลูไทด์และยาที่มีโครงสร้างใกล้เคียงกัน ทำงานเลียนแบบฮอร์โมน GLP-1 ซึ่งมีบทบาทสำคัญในการควบคุมความอยากอาหาร การเผาผลาญ และกระบวนการอื่นๆ ของร่างกาย จึงกลายเป็นหัวใจหลักของยาลดน้ำหนักอย่าง Wegovy รวมถึงยารักษาเบาหวานอย่าง Ozempic
เมื่อพูดถึงอวกาศหลายคนอาจมองว่าเป็นเรื่องไกลตัว หรือเป็นเพียงเรื่องของประเทศมหาอำนาจ แต่ความจริงคือเทคโนโลยีจากอวกาศนั้นเกี่ยวข้องกับชีวิตประจำวันของเราอย่างแยกไม่ออก ไม่ว่าจะเป็นระบบนำทาง GPS, การพยากรณ์อากาศ หรือการจัดการภัยพิบัติ วันนี้ประเทศไทยไม่ได้มองแค่การเป็นผู้ใช้งานอีกต่อไป แต่กำลังก้าวไปสู่การเป็นผู้สร้างและผู้ให้บริการผ่านโครงการ ท่าอวกาศยานไทย (Thailand Spaceport) เราได้พูดคุยกับ ดร.ณัฐวัฒน์ หงส์กาญจนกุล ผู้อำนวยการสำนักส่งเสริมเศรษฐกิจอวกาศ สำนักงานพัฒนาเทคโนโลยีอวกาศและภูมิสารสนเทศ (GISTDA) เพื่อสำรวจความเป็นไปได้ ความจำเป็น และอนาคตของท่าอวกาศยานในประเทศไทย ทำไมประเทศไทยถึงเหมาะสมกับการสร้างท่าอวกาศยาน? เราคุ้นเคยกับท่าอากาศยาน (Airport) อย่างสุวรรณภูมิหรือดอนเมือง แต่ท่าอวกาศยาน (Spaceport) คือจุดเชื่อมต่อระหว่างพื้นโลกกับอวกาศ โดยมุ่งเน้นการส่งวัตถุขึ้นไปที่ความสูงระดับ 100
