เนคเทคต่อยอด Pathumma Connect ยกระดับ AI ไทย จากแค่ตอบคำถาม สู่ Agentic AI ผู้ช่วยที่ลงมือทำงานให้

หลังจากคนไทยเริ่มคุ้นเคยกับ Agentic AI จากต่างประเทศ ที่วางแผนและทำงานหลายขั้นตอนได้เอง ไทยก็มีอีกก้าวสำคัญ เมื่อเนคเทค สวทช. เปิดตัว Pathumma Connect แพลตฟอร์ม Agentic AI ที่ต่อยอดจาก Pathumma LLM สามารถเชื่อมต่อข้อมูล เครื่องมือ และบริการต่างๆ เพื่อช่วยทำงานให้เสร็จภายในบทสนทนาเดียว

จาก LLM สู่ Agentic AI ที่วางแผนและลงมือทำ

Pathumma LLM เป็นผลต่อยอดจากงานวิจัยด้านภาษาและเสียงภาษาไทยของเนคเทคที่ดำเนินมานานกว่า 20 ปี เปิดตัวในปี 2567 และถูกออกแบบให้เข้าใจภาษา บริบท และวัฒนธรรมไทย รองรับทั้งข้อความ, ภาพและเสียง หัวใจสำคัญคือ Agentic AI ที่สามารถวางแผนและทำงานแบบ Multi-step ได้ ไม่ใช่เพียงบอกผู้ใช้ว่าต้องทำอะไร

เช่น หากประชาชนต้องการใช้บริการภาครัฐ AI อาจช่วยตั้งแต่ ตรวจสอบสิทธิ เตรียมเอกสาร กรอกแบบฟอร์ม ไปจนถึงติดตามสถานะ โดยเชื่อมต่อกับระบบของหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เปลี่ยจากแค่บอกข้อมูลกลายเป็น AI ที่ช่วยเดินเรื่องแทนผู้ใช้

AI ไทยกับโจทย์อธิปไตยทางเทคโนโลยี

อีกประเด็นที่น่าสนใจคือ AI Sovereignty หรือการที่ประเทศไทยสามารถควบคุมโครงสร้างพื้นฐานและข้อมูลสำคัญของตัวเองได้ Pathumma ถูกพัฒนาในลักษณะ Open Model และสามารถนำไปติดตั้งแบบ On-premise ภายในหน่วยงานได้ ทำให้ข้อมูลสำคัญไม่จำเป็นต้องถูกส่งออกไปยังบริการ AI เชิงพาณิชย์จากต่างประเทศ

เรื่องนี้มีความสำคัญอย่างมากกับข้อมูลที่มีความละเอียดอ่อน เช่น ข้อมูลประชาชน เอกสารราชการ หรือข้อมูลภายในองค์กร เพราะหน่วยงานสามารถควบคุมสภาพแวดล้อมในการประมวลผลได้เอง

อีกหนึ่งจุดแข็งคือ ความเข้าใจบริบทไทย ตั้งแต่ภาษา กฎหมาย ไปจนถึงรูปแบบการทำงานของหน่วยงานรัฐ ซึ่งเป็นโจทย์ที่โมเดลทั่วไปอาจไม่ได้ถูกออกแบบมาโดยเฉพาะ

MCP ช่วยเชื่อมข้อมูลที่กระจัดกระจาย

ปัญหาใหญ่ของภาครัฐไม่ได้อยู่ที่ไม่มีข้อมูล แต่คือข้อมูลจำนวนมากยังอยู่ในระบบที่แยกจากกัน หรือที่เรียกว่า Data Silo มีการเก็บข้อมูลคนละฟอร์แมต ทาง Pathumma Connect จึงนำ MCP (Model Context Protocol) มาใช้เป็นกลไกเชื่อม AI เข้ากับข้อมูลและเครื่องมือของแต่ละหน่วยงาน โดยไม่จำเป็นต้องรื้อระบบเดิมทั้งหมด

ข้อมูลอาจอยู่ทั้งในเอกสาร PDF, Word, Excel หรือข้อมูลเชิงพื้นที่อย่างแผนที่และข้อมูลจากภาพถ่ายดาวเทียม แต่ AI สามารถดึงข้อมูลเหล่านี้มาใช้ร่วมกันเพื่อแก้ปัญหาเดียวกันได้

เป้าหมายคือทำให้ข้อมูลจากหลายหน่วยงานสามารถทำงานร่วมกันได้มากขึ้น และนำไปสู่แนวคิด One Chatbot ที่ประชาชนไม่ต้องรู้ว่าบริการที่ต้องการอยู่กับกระทรวงหรือกรมไหน แค่ถาม AI แล้วระบบช่วยประสานงานให้

ไม่ได้มีแค่ภาครัฐ แต่ลงไปถึง “ปากท้องคนไทย”

Pathumma Connect วางการใช้งานไว้ 7 โดเมนหลัก ได้แก่ เกษตร ภาครัฐ น้ำ ท่องเที่ยว วัฒนธรรม การศึกษา และองค์กร โดยเฉพาะด้าน เกษตรและการจัดการน้ำ ที่มีโอกาสสร้างผลกระทบต่อชีวิตคนไทยโดยตรง เช่น การใช้ AI ช่วยพยากรณ์ผลผลิตพืชเศรษฐกิจได้ถึง 60 ชนิด รวมถึงสนับสนุนการวางแผนเพาะปลูกและเทคนิคนาเปียกสลับแห้ง เพื่อช่วยเพิ่มประสิทธิภาพและลดต้นทุน

ส่วนด้านน้ำ AI สามารถนำข้อมูลมาช่วยวิเคราะห์และวางแผนรับมือทั้ง น้ำท่วม น้ำแล้ง และความมั่นคงด้านน้ำเพื่อการเกษตร แนวคิดจึงไม่ได้มอง AI ว่าเป็นเพียงเทคโนโลยีที่ “ฉลาดขึ้น” แต่ต้องเป็นเทคโนโลยีที่นำไปใช้แก้ปัญหาจริงได้

อีกมุมหนึ่งที่น่าสนใจคือ Pathumma Connect ไม่ได้วาง AI ไว้เพื่อแทนที่คน แต่เป็น Co-pilot ที่รับงานซ้ำซ้อนและใช้เวลานานไปทำแทน เช่น การตรวจสอบเอกสารข้อเสนอโครงการจำนวนมากตามเกณฑ์ที่กำหนด AI สามารถทำงานต่อเนื่องได้ตลอด 24 ชั่วโมง ขณะที่เจ้าหน้าที่เข้ามาตรวจสอบผลลัพธ์และตัดสินใจในขั้นตอนสุดท้าย

5 หน่วยงานนำร่อง สู่ One Chatbot ภาครัฐ

ในส่วนของภาครัฐ เนคเทคจับมือกับสำนักงาน ก.พ.ร. พัฒนาต้นแบบ Central Agentic Chatbot เพื่อให้ประชาชนสามารถสอบถามบริการจากหลายหน่วยงานผ่านจุดเดียว เบื้องต้นมี 5 หน่วยงานนำร่อง ได้แก่ กรมการปกครอง กรมที่ดิน อย. กรมสรรพากร และกรมคุ้มครองสิทธิและเสรีภาพ

ส่วนหน่วยงานที่ยังไม่มี Chatbot สามารถใช้ LangMind เพื่อสร้าง AI จากองค์ความรู้และเอกสารของหน่วยงานได้ ส่วนหน่วยงานที่มีระบบอยู่แล้วสามารถเชื่อมต่อผ่าน Common API ก่อนนำทุกระบบมาเชื่อมกันบนแพลตฟอร์มเดียว

เป้าหมายต่อไป 100 หน่วยงาน

ก้าวต่อไปของ Pathumma คือการพัฒนาไปสู่ Government AI Platform as a Service เพื่อให้หน่วยงานต่างๆ ไม่จำเป็นต้องลงทุนสร้าง AI ใหม่ตั้งแต่ต้น ลดการลงทุนซ้ำซ้อน และทำให้ระบบต่างๆ สามารถเชื่อมต่อกันได้มากขึ้น เนคเทคตั้งเป้าขยายการใช้งานไปยัง 100 หน่วยงานภายใน 2 ปีข้างหน้า พร้อมผลักดันการใช้งานครอบคลุมทั้ง 7 โดเมน

Pathumma Connect กำลังเป็นหนึ่งในคำตอบว่า AI ไทยอาจไม่ได้แข่งกันแค่เรื่องความฉลาดของโมเดล แต่กำลังแข่งกันที่ว่า ใครสามารถนำ AI ไปแก้ปัญหาจริง และสร้างประโยชน์ให้ผู้ใช้ได้มากที่สุด