ชัชชาติ เบรก Data Center ใหม่ ชะลอใบอนุญาตทั่วกรุง เร่งปิดช่องโหว่กฎหมาย ห่วงความปลอดภัยประชาชน

กทม. พร้อมหน่วยงานที่เกี่ยวข้องออกมาชี้แจงเมื่อวันที่ 2 กันยายน 2569 หลังเกิดข้อกังวลเรื่อง Data Center ใกล้โรงพยาบาลพระราม 9 พร้อมประกาศ ชะลอการออกใบอนุญาต Data Center รายใหม่ และทบทวนโครงการเดิม เพื่อจัดทำมาตรฐานควบคุมที่ชัดเจนขึ้น

Data Center ในกรุงเทพฯ มีมากแค่ไหน?

กลายเป็นประเด็นร้อน เมื่อ Data Center เติบโตอย่างรวดเร็ว จนขยายเข้ามาสู่ใจกลางเมืองจนอาจกระทบต่อประชาชนที่อาศัยในบริเวณใกล้เคียง ปัจจุบันกรุงเทพฯ มี Data Center ประมาณ 30-40 แห่ง แต่ส่วนใหญ่เป็นระบบภายในองค์กรหรือ Cloud ที่เปิดให้บริการมานานแล้ว

ส่วน Data Center ขนาดใหญ่แบบ Stand-alone ที่สร้างเพื่อให้บริการเชิงพาณิชย์ มีการยื่นขออนุญาตกับ กทม. ตั้งแต่ปี 2564-2565 รวม 6 แห่ง อนุญาตไปแล้ว 3 แห่งในช่วงปี 2565-2566 ส่วนอีก 3 แห่งถูกสั่งชะลอและให้กลับไปทบทวนมาตรฐานที่เกี่ยวข้องก่อน

กทม. ยืนยันว่า มาตรการนี้ไม่ได้หมายถึงการปิดกั้น Data Center แต่เป็นการ หยุดเพื่อจัดระเบียบและอุดช่องโหว่ทางกฎหมาย โดยให้ความสำคัญกับความปลอดภัยของประชาชนเป็นหลัก

ไฟฟ้า-น้ำประปา ยังไม่กระทบประชาชน

ประเด็นที่หลายคนกังวลคือ Data Center จะเข้ามาแย่งน้ำและไฟฟ้าหรือไม่ ทางกฟน. ระบุว่า Data Center ในกรุงเทพฯ ส่วนใหญ่มีความต้องการใช้ไฟประมาณ 20 เมกะวัตต์ และใช้จริงเฉลี่ยราว 8 เมกะวัตต์ ซึ่งไม่ใช่ขนาดใหญ่ระดับเดียวกับ Data Center ในพื้นที่ EEC และมีการจ่ายไฟแยกวงจรเฉพาะ จึงยังไม่กระทบการใช้ไฟของประชาชน

ด้านน้ำประปา Data Center รายใหญ่ใช้น้ำเฉลี่ยประมาณ 7,800 ลูกบาศก์เมตรต่อเดือน น้อยกว่าห้างสรรพสินค้าขนาดใหญ่ที่ใช้ประมาณ 30,000-40,000 ลูกบาศก์เมตร และโรงพยาบาลขนาดใหญ่ที่ใช้ประมาณ 20,000 ลูกบาศก์เมตรต่อเดือน แต่กทม. จะติดตามเรื่อง น้ำอุณหภูมิสูงจากระบบหล่อเย็น ว่ามีการระบายลงสู่แหล่งน้ำสาธารณะหรือไม่ รวมถึงผลกระทบด้านความร้อนที่อาจเกิดขึ้น

น้ำมันสำรอง เรื่องเล็กที่มองข้ามไม่ได้

อีกประเด็นสำคัญคือ น้ำมันดีเซลสำหรับเครื่องกำเนิดไฟฟ้าสำรอง ซึ่ง Data Center จำเป็นต้องมีเพื่อให้ระบบทำงานต่อเนื่องในกรณีไฟฟ้าขัดข้อง ในกรณีของ Data Center ในซอยรามคำแหง 28 ที่มีกระแสข่าวว่าเก็บน้ำมันมากกว่า 400,000 ลิตร กระทรวงพลังงานตรวจสอบแล้วพบว่าได้รับอนุญาตให้เก็บจริงประมาณ 200,000 ลิตร

หากตรวจพบว่ามีการจัดเก็บเกินกว่าที่ได้รับอนุญาต จะถือเป็นการประกอบกิจการโดยไม่ได้รับอนุญาต มีโทษจำคุกสูงสุด 2 ปี หรือปรับไม่เกิน 200,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ

ฟากกระทรวงพลังงานได้ชะลอการออกใบอนุญาตคลังน้ำมันสำรองสำหรับ Data Center รายใหม่ จนกว่าจะมีหลักเกณฑ์ควบคุมที่ชัดเจน พร้อมร่วมกับ กทม. ตรวจสอบสถานประกอบการที่เก็บน้ำมันเพื่อใช้เองในกรุงเทพฯ ทั้งหมด 56 แห่ง

ทำไม Data Center ต้องอยู่ในเมือง?

เหตุผลสำคัญที่ Data Center เลือกมาตั้งกลางเมือง คือ Latency หรือความหน่วงของข้อมูล โดยพื้นที่อย่างพระราม 9 เป็นจุดสำคัญของโครงข่าย Fiber Optic ทำให้สามารถเชื่อมต่อข้อมูลกับผู้ใช้งานได้รวดเร็ว ยิ่ง AI, Cloud และบริการดิจิทัลต้องการการประมวลผลแบบเรียลไทม์มากขึ้น แนวคิด Edge Computing ที่นำการประมวลผลมาไว้ใกล้ผู้ใช้งานจึงมีความสำคัญ

แต่ข้อดีด้านความเร็วก็แลกมากับความท้าทาย เพราะ Data Center ต้องเข้ามาอยู่ในบริบทของเมืองที่มีทั้งชุมชน โรงพยาบาล อาคารสำนักงาน และโครงสร้างพื้นฐานเดิม

ถึงเวลาปิดช่องโหว่กฎหมาย

ที่ผ่านมา Data Center ยังไม่มีนิยามเฉพาะในกฎหมายอย่างชัดเจน ทำให้บางโครงการสามารถยื่นขออนุญาตในลักษณะ “คลังสินค้า” ส่งผลให้ไม่เข้าข่ายข้อกำหนดบางอย่าง เช่น EIA หรือกฎหมายโรงงาน ล่าสุดรัฐบาลได้ประกาศ นิยาม Data Center อย่างเป็นทางการเมื่อวันที่ 13 สิงหาคม 2569 ถือเป็นจุดเริ่มต้นสำคัญในการปรับกฎให้ทันกับธุรกิจรูปแบบใหม่

หลังจากนี้ กทม. และหน่วยงานที่เกี่ยวข้องจะนำคำนิยามดังกล่าวไปใช้ทบทวนทั้ง กฎหมายควบคุมอาคาร, EIA และผังเมืองรวมกรุงเทพมหานคร เพื่อกำหนดพื้นที่และมาตรฐานสำหรับ Data Center ให้เหมาะสมมากขึ้น

เสียงดัง ความร้อน กลิ่นน้ำมัน ร้องเรียนได้

ปัจจุบัน กทม. ได้รับเรื่องร้องเรียนหลัก ๆ ทั้งความกังวลเกี่ยวกับ Data Center ใกล้โรงพยาบาลพระราม 9 และกรณีการทดสอบเครื่องกำเนิดไฟฟ้าในเวลากลางคืนจนเกิดเสียงดังรบกวน กทม. ได้กำชับให้ผู้ประกอบการปรับเวลาทดสอบมาเป็นช่วงกลางวันแล้ว ขณะที่ประชาชนที่ได้รับผลกระทบจาก เสียง แรงสั่นสะเทือน กลิ่นน้ำมัน หรือความร้อน สามารถแจ้งเรื่องให้เจ้าหน้าที่เข้าตรวจสอบและดำเนินการตามกฎหมายได้

ที่มา กรุงเทพมหานคร