บัตรเลือกตั้งสิงคโปร์ก็มีบาร์โค้ด รู้จักกระบวนการรักษาความปลอดภัยในการเลือกตั้งของสิงคโปร์

ช่วงนี้การเลือกตั้งในประเทศไทยกำลังระอุ ทั้งเรื่องของการเรียกร้องให้มีการนับเลขใหม่ หรือกระทั่งเรื่องของ ‘บัตรเลือกตั้ง’ ที่มี QR Code และ Barcode ที่ติดอยู่บนบัตรเลือกตั้ง แล้วสามารถติดตามตัวกลับไปจนถึงผู้มีสิทธิ์เลือกตั้งได้ เลยอยากจะพาไปรู้จักกับ ‘หมายเลขกำกับบนบัตรเลือกตั้งสิงคโปร์’ ที่มักจะถูกเข้าใจผิดว่าใช้ติดตามผลโหวต พร้อมเจาะลึกมาตรการรักษาความปลอดภัยตั้งแต่หน้าคูหา จนถึงการทำลายบัตรที่ในสิงคโปร์รับรองได้ว่าความลับของผู้ลงคะแนนไม่มีทางรั่วไหล

เมื่อพูดถึงการเลือกตั้งในสิงคโปร์ เรื่องหนึ่งที่มักถูกหยิบยกมาพูดถึงอยู่เรื่อย ๆ คือ ‘ความเป็นส่วนตัวในการลงคะแนน’ เนื่องจากมีความเชื่อผิด ๆ ที่แพร่หลายกันมา ว่ารัฐบาลสามารถตรวจสอบได้ว่าใครเลือกใครผ่านหมายเลขซีเรียล ที่อยู่บนบัตรเลือกตั้ง แต่ในความเป็นจริงแล้ว ตัวเลขดังกล่าวมีไว้เพื่อวัตถุประสงค์ในการตรวจสอบยอดบัตร ป้องกันการปลอมแปลง และป้องกันการสวมสิทธิ์ลงคะแนนเท่านั้น ไม่ได้มีไว้เพื่อจับตาดูพฤติกรรมการเลือกของประชาชนแต่อย่างใด

กระบวนการที่แท้จริงนั้นมีความรัดกุมมาก เมื่อผู้มีสิทธิเลือกตั้งเดินทางไปถึงหน่วยเลือกตั้ง เจ้าหน้าที่จะขานชื่อและหมายเลขประจำตัวผู้เลือกตั้งเพื่อให้ตัวแทนของผู้สมัคร (Polling Agents) ช่วยยืนยันตัวตน จากนั้นเจ้าหน้าที่จะจดหมายเลขประจำตัวของผู้มาใช้สิทธิ์ลงบน “ต้นขั้วบัตร” (Counterfoil) ไม่ใช่บนตัวบัตรเลือกตั้งที่เราใช้กากบาท สิ่งสำคัญที่ต้องทราบคือบนบัตรเลือกตั้งส่วนที่เราหย่อนลงหีบนั้นจะไม่มีข้อมูลที่ระบุตัวตนของเราโดยตรง ซึ่งกระบวนการนี้ออกแบบมาเพื่อให้เกิดความโปร่งใสและตรวจสอบได้ว่าผู้รับบัตรไปเป็นบุคคลที่มีรายชื่อถูกต้องจริง

กระบวนการที่ทำให้ “สืบย้อน” ได้ของสิงคโปร์

• เวลาคุณไปใช้สิทธิ เจ้าหน้าที่จะเขียนหมายเลขลำดับผู้มีสิทธิเลือกตั้งของคุณลงบนต้นขั้วบัตร (Counterfoil)
• ตัวบัตรเลือกตั้งเองก็จะมีหมายเลขซีเรียลที่ตรงกับต้นขั้วนั้น
• ดังนั้น หากเอาต้นขั้วกับบัตรมาวางคู่กัน ก็จะสามารถรู้ได้ทันทีว่าใครเลือกใคร

แต่มีกฎหมายและกระบวนการบล็อกไว้ดังนี้

• บัตรเลือกตั้งที่ถูกนับแล้วกับต้นขั้วบัตรจะถูกแยกเก็บในกล่องคนละใบ และถูกปิดผนึกอย่างหนาแน่นทันทีหลังนับคะแนนเสร็จ
• กล่องเหล่านี้จะถูกนำไปเก็บไว้ใน ห้องนิรภัยของศาลฎีกา เป็นเวลา 6 เดือน
• หลังจากครบ 6 เดือน หากไม่มีการคัดค้านผลการเลือกตั้ง กล่องทั้งหมดจะถูกนำไปเผาทำลาย โดยมีตัวแทนจากพรรคการเมืองต่างๆ ร่วมเป็นพยานในการตรวจสอบว่าผนึกยังสมบูรณ์ก่อนถูกเผา

การจะเปิดกล่องเพื่อดูว่าใครเลือกใครจะทำได้ก็ต่อเมื่อมีคำสั่งจากศาลฎีกาเท่านั้น ซึ่งจะเกิดขึ้นในกรณีที่มีการฟ้องร้องว่ามีการทุจริตเกิดขึ้นอย่างร้ายแรงจนอาจเปลี่ยนผลการเลือกตั้งได้ และศาลต้องเชื่อว่าการเปิดดูข้อมูลนั้นจำเป็นต่อการสืบสวนจริงๆ ซึ่งในประวัติศาสตร์สิงคโปร์ยังไม่เคยมีการเปิดกล่องเพื่อสืบย้อนหาตัวผู้โหวตเลยแม้แต่ครั้งเดียว

นอกเหนือจากเรื่องตัวเลขบนบัตร สิงคโปร์ยังมีมาตรการรักษาความปลอดภัยทางกายภาพที่เข้มงวด ตั้งแต่ก่อนเริ่มเปิดหีบที่จะต้องมีการเปิดกล่องเปล่าให้ตัวแทนผู้สมัครดูและประทับตรานิรภัยร่วมกัน ระหว่างการขนย้ายหีบบัตรไปนับคะแนนก็จะมีเจ้าหน้าที่และตัวแทนผู้สมัครเฝ้าดูตลอดเวลา โดยในขั้นตอนการนับคะแนน เจ้าหน้าที่จะระมัดระวังไม่ให้เปิดเผยหมายเลขด้านหลังบัตรแก่ผู้สังเกตการณ์ เพื่อรักษาความลับของคะแนนเสียงให้ได้มากที่สุด

โดยตลอดทั้งกระบวนการตั้งแต่การเปิดห้องนิรภัยจนถึงวินาทีที่บัตรถูกเผาทำลาย ผู้สมัครและตัวแทนสามารถเข้าร่วมเป็นสักขีพยานเพื่อให้มั่นใจว่าความลับในการลงคะแนนของผู้มีสิทธิเลือกตั้งจะถูกทำลายไปพร้อมกับบัตรอย่างสมบูรณ์

ที่มา: mothership.sg

กิตติธัช วนิชผล

นักเขียนตัวเล็กๆ (?) ที่โตมากับไขควงและเมนบอร์ด เพราะโดนเกณฑ์เป็นลูกมือช่างซ่อมคอม (ที่เรียกว่าพ่อ) มาตั้งแต่เด็ก ๆ โตมาเลยมาเอาดีเรื่องเทคฯแทน ชอบตามข่าวเทคฯ ใหม่ ๆ ลอง Gadget แปลก ๆ ไม่ว่าจะเป็นสมาร์ตโฟน หูฟัง คอมพิวเตอร์ แล้วเอามาเล่าให้ฟังกัน