รู้จัก N.O.M.A.D. เอาตัวรอดในวิกฤตที่ไม่มีอินเทอร์เน็ตด้วย Super Computer แบบออฟไลน์ 100%

สมมติวันหนึ่งเกิดมีสงครามหรือเหตุการณ์ที่ร้ายแรงกว่านั้นจนเราทุกคนไม่สามารถเข้าถึงอินเทอร์เน็ตได้ตามปกติ ทีนี้เราจะหาข้อมูลต่าง ๆ เพื่อใช้ในการดำรงชีวิต เช่น การรักษาตัว ได้อย่างไร? นี่คือที่มาของ Project N.O.M.A.D นั่นเองครับ

Project N.O.M.A.D. ย่อมาจาก Node for Offline Media, Archives, and Data พัฒนาโดยคริส เชอร์วูด (Chris Sherwood) จาก Crosstalk Solutions ไอเดียของโปรเจกต์นี้คือการเปลี่ยนแปลงคอมพิวเตอร์ธรรมดาเครื่องหนึ่งให้กลายเป็นเซิร์ฟเวอร์ที่มีข้อมูลครอบจักรวาล อย่าง Wikipedia ทั้งหมด, หลักสูตรการศึกษาแบบองค์กร, แผนที่ทั้งโลก, และแม้แต่ AI โดยทั้งหมดนี้สามารถทำงานได้แบบออฟไลน์โดยไม่จำเป็นต้องใช้อินเทอร์เน็ต และยังมีจุดเด่นอีก 3 อย่างคือ

• 100% Open Source – มีใบอนุญาต Apache License 2.0 นั่นหมายความว่าคุณสามารถดาวน์โหลด ติดตั้ง และแม้แต่ปรับแต่งเองได้โดยไม่เสียเงินเลย
• Self-Contained Ecosystem – ทุกอย่างรันบนคอมพิวเตอร์ตัวเดียว โดยมี Docker containers จัดการการทำงานแต่ละส่วน
• Privacy First – ข้อมูลอยู่ที่บ้าน ไม่มีการส่งข้อมูลไปยังเซิร์ฟเวอร์บนคลาวด์ ไม่มีการติดตามข้อมูลส่วนบุคคล

ระบบนิเวศภายใน N.O.M.A.D.

Kiwix – ห้องสมุดข้อมูลออฟไลน์

Kiwix เปรียบเสมือนคลังความรู้หรือห้องสมุดแบบออฟไลน์ที่อัดแน่นไปด้วยข้อมูลมากมาย อย่าง

• เก็บ Wikipedia ทั้งหมด (รวมภาพ) ขนาด 100GB+ หรือเวอร์ชันที่เบา (ขนาดไม่กี่ร้อย MB)
• ดาวน์โหลด Project Gutenberg (หนังสืออิเล็กทรอนิกส์ที่เป็นสาธารณะสมบัติ)
• ข้อมูลทางการแพทย์และข้อมูลที่จำเป็นสำหรับใช้งานยามฉุกเฉิน
• รวมแหล่งข้อมูลการเอาตัวรอดและความปลอดภัย

สิ่งมหัศจรรย์ของ Kiwix คือการค้นหาแบบสมบูรณ์ สามารถค้นหาคำศัพท์ภายใน Wikipedia แบบออฟไลน์ได้เหมือนกับว่าคุณออนไลน์อยู่

Kolibri – แพลตฟอร์มการศึกษา

สำหรับผู้ที่มีครอบครัวหรือสอบใจในการศึกษา Kolibri คือตัวตรงไป ตรงมา:

• หลักสูตร K-12 ที่สมบูรณ์
• หลักสูตร Khan Academy ที่ปรับมา (คณิตศาสตร์, วิทยาศาสตร์, ประวัติศาสตร์)
• ความสามารถในการติดตามความก้าวหน้า
• ไม่มีโฆษณา ไม่มีอัลกอริทึมที่รกสมอง ไม่มีการติดตามผู้ใช้งาน

Ollama + Qdrant – ผู้ช่วย AI ในเครื่อง

นี่แทบจะเป็นจุดเด่นที่สำคัญที่สุดของระบบนี้เลยก็ว่าได้ เพราะมันคือ AI ที่ทำงานได้โดยไม่ต้องต่ออินเทอร์เน็ตแบบ 100% เป็นโมเดล LLM ที่รันบนฮาร์ดแวร์โดยตรง ขอบเขตความสามารถคือ

• Retrieval-Augmented Generation (RAG) – AI สามารถค้นหาและอ้างอิงข้อมูลจากไลบรารีของเราได้
• ฉลาดเพียงพอสำหรับงานจริง สามารถตอบคำถาม, เขียน, สรุป และคิดได้
• ไม่มีค่าใช้จ่ายเหมือนโมเดล AI แบบอื่น ๆ

ตัวอย่างการใช้งาน เช่น อัปโหลดตำรา เอกสาร หรือโครงการวิจัยของตนเอง และให้ AI สรุป บริบท และตอบคำถามตามเนื้อหาออกมาได้

ProtoMaps – แผนที่สำหรับพื้นที่ที่ไม่มีสัญญาณ

ใช้ข้อมูล OpenStreetMap เพื่อให้ผู้ใช้งานสามารถใช้นำทางโดยไม่พึ่งพาระบบ GPS ใช้วางแผนเส้นทาง รวมถึงสามารถใช้ตรวจสอบภูมิศาสตร์ได้ด้วย

N.O.M.A.D. กลายเป็นโปรเจ็กต์ที่น่าสนใจตรงที่เราสามารถมีอุปกรณ์ที่สามารถใช้งานได้แม้ว่าจะไม่มีการเชื่อมต่ออินเทอร์เน็ต ซึ่งเป็นข้อได้เปรียบมากกว่าโมเดล AI แบบอื่น ๆ ที่ต้องใช้การเชื่อมต่ออินเทอร์เน็ต แถมยังมีคลังข้อมูลมากมายที่พร้อมใช้งานได้ทันที เรียกว่าเหมาะสำหรับสถานการณ์ที่ย่ำแย่สุด ๆ ได้เลยทีเดียว

ที่มา ZDNet