แค่รูปเดียวก็รู้พิกัดจริง? GeoSpy AI เครื่องมือสุดสะพรึงที่ทำให้การโพสต์รูปไม่ปลอดภัยอีกต่อไป

ก่อนจะกดโพสต์รูปลงโซเชียลมีเดียอาจต้องคิดให้รอบคอบกว่าเดิม เพราะตอนนี้มีเครื่องมือ AI ที่ชื่อว่า GeoSpy สามารถระบุตำแหน่งที่ถ่ายภาพได้อย่างแม่นยำ เพียงแค่ดูจาก “พิกเซลในภาพ” โดยไม่ต้องพึ่งข้อมูลเมตาเดต้า หรือข้อมูลพิกัดใด ๆ เลย

อาจฟังดูเหมือนนิยายไซไฟ แต่ GeoSpy คือแพลตฟอร์มที่มีอยู่จริง และกำลังสร้างความกังวลด้านความเป็นส่วนตัวอย่างจริงจังในโลกดิจิทัล แนวคิดการระบุตำแหน่งจากภาพไม่ใช่เรื่องใหม่ ในแวดวงคอมพิวเตอร์วิชัน นักวิจัยเคยเริ่มจากการให้ AI จำสถานที่สำคัญอย่างหอไอเฟลหรือเทพีเสรีภาพ ก่อนจะพัฒนาไปสู่การวิเคราะห์ “ฉากหลังทั่วไป” ที่ไม่มีแลนด์มาร์กชัดเจน

หนึ่งในงานวิจัยสำคัญคือ IM2GPS ของ ดร.เจมส์ เฮย์ส และอเล็กเซ เอฟรอส ที่ใช้ภาพถ่ายติดแท็ก GPS กว่า 6 ล้านภาพเพื่อสร้างโมเดลคาดการณ์ตำแหน่ง งานนี้กลายเป็นรากฐานสำคัญของแพลตฟอร์มสมัยใหม่อย่าง GeoSpy

หัวใจสำคัญของ GeoSpy คือการฝึก AI ด้วยภาพถ่ายจำนวนมหาศาลที่ผูกกับตำแหน่งจริง ทำให้ระบบเรียนรู้ “เบาะแสทางภูมิศาสตร์” ที่มนุษย์แทบไม่ทันสังเกต ตั้งแต่รูปแบบสถาปัตยกรรม สีของหัวจ่ายน้ำดับเพลิง ไปจนถึงพืชพรรณ ป้ายร้านค้า หรือแม้แต่พื้นผิวถนน

หากเราแยกรายละเอียดเหล่านี้ออกมา อาจดูไม่มีความหมาย แต่เมื่อ AI นำข้อมูลนับพันองค์ประกอบมาวิเคราะห์ร่วมกัน มันสามารถคาดเดาตำแหน่งของภาพได้อย่างน่าทึ่ง และในหลายเคสต้องบอกว่าแม่นยำกว่าการวิเคราะห์ของมนุษย์เสียอีก ยกตัวอย่างคลิปโปรโมตที่เผยแพร่ใน X สามารถสืบรู้พิกัดจากเงาสะท้อนบนคิ้วกันสาดรถยนต์ที่จอดอยู่

ตั้งแต่เปิดตัวในเดือนธันวาคม 2023 GeoSpy ก็ได้รับความสนใจอย่างรวดเร็วจากนักข่าว นักวิจัย OSINT ผู้เชี่ยวชาญด้านความปลอดภัย ไปจนถึงผู้ใช้งานทั่วไป เพราะมันทำให้ “การค้นหาความจริงที่ซ่อนอยู่ในภาพ” กลายเป็นเรื่องง่ายและรวดเร็วอย่างที่ไม่เคยมีมาก่อน เช่น

• งานสืบสวนและ OSINT: นักข่าวใช้ตรวจสอบความถูกต้องของภาพข่าวหรือคลิปไวรัล
• การตรวจจับการฉ้อโกง: ช่วยจับพิรุธภาพปลอมในธุรกิจประกันภัย ตลาดออนไลน์ หรือแอปหาคู่
• งานความมั่นคงและบังคับใช้กฎหมาย: วิเคราะห์ภัยคุกคาม ระบุตำแหน่งบุคคล หรือเนื้อหาโฆษณาชวนเชื่อ
• ความอยากรู้อยากเห็นทั่วไป: ตามหาสถานที่ถ่ายภาพสวย ๆ หรือเช็กว่ารูปในอินเทอร์เน็ตเป็นของ “จริงหรือปลอม”

เลือกใช้ได้ตามระดับความจริงจัง

GeoSpy มีทั้งเวอร์ชัน Plus ที่เปิดให้ใช้ฟรี เหมาะกับผู้สนใจทั่วไป และ GeoSpy Pro สำหรับงานระดับมืออาชีพ ที่ให้ความแม่นยำสูงและเครื่องมือวิเคราะห์ขั้นลึก ซึ่งออกแบบมาสำหรับหน่วยงานความมั่นคงและผู้เชี่ยวชาญโดยเฉพาะ แม้เครื่องมือนี้จะทรงพลัง แต่ผู้พัฒนาย้ำชัดว่า AI ไม่สามารถแทนที่วิจารณญาณและบริบทของมนุษย์ได้ทั้งหมด เครื่องมือนี้ถูกออกแบบมาเพื่อ “เสริม” การวิเคราะห์ ไม่ใช่ตัดสินแทนผู้ใช้

เท่าที่ลองใช้งานแล้ว สถานที่บางแห่งในไทยอาจจะยังไม่สามารถระบุได้แม่นขนาดนั้น อาจเป็นเพราะข้อมูลยังไม่มากพอ แต่การมาถึงของ GeoSpy ก็เป็นสัญญาณเตือนสำคัญว่าความเป็นส่วนตัวในยุค AI กำลังเปราะบางกว่าที่เคยเป็น

ที่มา geospy.ai

หนุ่ย แซ่แต้

นักเขียนสาย Introvert ที่ชื่นชอบเรื่องนวัตกรรมและความคิดสร้างสรรค์ ใช้เวลาว่างกับ มังงะ, เสียงเพลงและ idol